رفتن به محتوای اصلی
لطفا صبر کنید...
ماهیت شناسی دجال با تاکید بر کتاب منتخب الاثر
مسئله‌ی دجال در بیشتر ادیان مطرح و فتنه‌اش به تمام پیامبران گوشزد شده است. دجال در مجموعه احادیث از جایگاه مهمی برخوردار است. و در متون حدیثی گزارش‌های مفصلی دربارة ظهور دجال و نبردش با حضرت عیسی(ع) و حضرت مهدی(عج) به چشم می‌خورد. فتنه «دجال» در روايات ما به عنوان يكي از فتنه­هاي قبل از ظهور می­باشد. هرچند در پي پرسش­هاي گوناگوني كه درباره مشخصات دجال از امامان معصوم(ع) پرسيده شده، ايشان به بيان ويژگي­هايي از دجال پرداخته­اند. با عنایت به مبهم بودن موضوع دجال گروهي دجال را با وجود ويژگي­هاي عجيب و غريبي كه در روايات براي آن برشمرده شده است، موجودي واقعي مي دانند كه در آخرالزمان ظاهر شده و به فريبكاري مي­پردازد و گروهي به دليل همين ويژگي­ها دجال را موجودي نمادين دانسته و معتقدند روايات در مورد او بيشتر به زبان استعاره سخن گفته­اند. در این تحقیق با استناد به متون اسلامی، به ویژه کتاب گرانقدر منتخب الاثر از تألیفات حضرت آیه الله العظمی صافی گلپایگانی(حفظه الله) برداشتی صحیح از دجال و مباحث مربوط به آن و نیز تحلیل فتنه دجال به عنوان یکی از مهمترین فتنه­ها و رخدادهای فرآیند ظهور با روش توصیفی، تحلیلی، ارائه شده است. کلیدواژه ها: دجال، منابع اسلامی، آیه الله صافی، علائم ظهور، علائم قیامت
پایه‌های روایی مهدویت از دیدگاه اهل سنت مبتنی بر منتخب الاثر
باور به مهدویت ریشه در اعماق تاریخ اسلام دارد و از این جهت اعتقادی اسلامی است. این باور توسط رسول خدا(ص) و ائمه معصومين(ع) تثبیت و تحکیم گردیده و همواره مورد تأكيد قرار داده شده است. در واقع پشتوانه اصلی این باور روايات بسياري است كه همه فرق و مذاهب اسلامی از پيامبر(ص) و پیروان مکتب اهل بیت(ع) علاوه بر پیامبر(ص) از ائمه (ع) در ارتباط با این عقيده نقل کرده‌اند. لذا در منابع و متون اهل سنت، مسأله مهدويت مورد توجه جدی قرار داده شده و در این خصوص روایات زیادی در متون حدیثی آنان، نقل شده است. اهل تسنن روایات مهدویت را از افرادی چون: معاذبن جبل، ابوذر غفاری، عبدالله بن مسعود، عباس بن عبدالمطلب، سلمان فارسی، علی بن ابی طالب، عماربن یاسر، ابوایوب انصاری، عبدالله بن عباس، ابو سعید خدری، جابر بن عبدالله انصاری و...که همگی از صحابه بزرگ رسول خدا(ص) بودند نقل نموده‌اند. علاوه بر آن، محدثین و راویان بسیاری از اهل تسنن بر این باورند که احادیث مربوط با مهدی(ع) صحیح بوده و در کتب متعدد آن‌ها را نقل کرده‌اند. محدثینی چون: ترمذی، بیهقی، حاکم نیشابوری، ابن اثیر، ذهبی، ابن کثیر، تفتازانی، ابن حجر عسقلانی، جلال الدین سیوطی، ابن حجر هیتمی و... و در کتب حدیثی خودشان روایاتی را در این زمینه نقل نموده‌اند. در منابع و متون حدیثی شیعه نیز اهمیت مسأله مهدویت همواره مطمع نظر عالمان و اندیشمندان بوده و کتاب‌هایی در باره روایات مهدوی به نگارش درآمده است. مانند: الغیبه، اثر محمدبن ابراهیم نعمانی، الغیبه، اثر شیخ طوسی، کمال الدین و تمام النعمه، اثر شیخ صدوق و... یکی از این کتاب‌های مهم و قابل اعتنا کتاب «منتخب الاثر فی الامام الثانی عشر» است‌که توسط آیت الله لطف الله صافی گلپایگانی به رشته تحریر درآمده است. در این کتاب علاوه بر روایاتی که در باره مهدویت از طریق شیعه امامیه نقل شده، به روایات منقول از طرف اهل تسنن نیز توجه ویژه شده و تحقیقات موثق و عمیقی در این زمینه صورت گرفته است. لذا تبیین پایه‌های روایی مهدویت از دیدگاه اهل تسنن مبتنی بر کتاب «منتخب الاثر فی الامام الثانی عشر» دارای اهمیت ویژه‌ای است. در تحقیق پیش‌رو این مطلب مورد توجه قرار داده شده و از مهم‌ترین یافته‌های آن تبیین و توصیف و دسته بندی روایات مهدوی منقول از سوی اهل تسنن با تأکید بر کتاب «منتخب الاثر» است. کلید واژه‌: مهدویت، روایات، اهل تسنن، منتخب الاثر.
بررسی تطبیقی مهدویت در احادیث شیعه و اهل سنت
مهدویت، گفتمان برجسته اسلامی- و نه فقط شیعی- است که همواره مورد توجه محدثان، متکلمان و اندیشوران مسلمان بوده است. اگرچه در این میان، افرادی با انگیزه های خاص در صددند این باور را تنها عقیده ای شیعی معرفی کنند، ولی واقعیت های تاریخی و حدیثی، عکس دیدگاه آنان را تأیید می کند. مقاله حاضر موضوع فوق را از همین زاویه، در پنچ گفتار بررسی کرده است: اهمیت و ضرورت بررسی احادیث مهدویت، صورتی کلی از احادیث مهدوی، بررسی اسناد احادیث مهدوی، مشترکات دو فرقه در مهدویت، بررسی موارد اختلافی دو فرقه. واژگان کلیدی: مهدویت، احادیث، شیعه، اهل سنت
تحلیلی برشبهات ابن تیمیه درباره ی مهدویت با تاکید برآثار آیت الله صافی گلپایگانی
اعتقاد به ظهور منجی عالم و مهدی موعود ، از جمله باورهای است که همه مسلمانان بر آن پایبند هستند، و انتظار آمدن مهدی موعود که عدل و داد را در سراسر گیتی بگستراند ، از اعتقادات تمام ادیان الهی است و ریشه در آیات و روایات متواتر شیعه و سنی دارد؛ اما در این میان، تعداد اندکی از نویسندگان سنی مذهب به انکار این اصل اعتقادی و باور دینی پرداخته و در آن تردید کرده اند؛ از جمله این افراد می توان احمد ابن تیمیه را نام برد؛ وی در کتاب " منهاج السنة النبویة" ایراداتی بر اعتقاد شیعه گرفته است؛ از جمله اینکه نام پدر امام مهدی عج الله تعالی فرجه شریف را عبدالله دانسته و از سویی دیگر مهدی را از نسل حسن بن علی می‌داند ، همچنین به عدم امکان طول عمر برای حضرت مهدی عج الله تعالی فرجه شریف معتقد است . وی با طرح این ادعاهای کلی تلاش کرده که اصل باور مهدویت را زیر سؤال ببرد و مردم را دچار تردید نماید . این مقاله ضمن طرح دقیق اشکالات ابن تیمیه در صدد پاسخگویی به این اشکالات بر آمده است . کلید واژه ها: شیعه، مهدویت، ابن تیمیه، اشکالات، نقد ابن تیمیه.
روش شناسی اعتبار سنجی و استنباط روایات حوزه مهدویت در کتاب منتخب الاثر
بسم الله الرحمن الرحیم مهدویت به عنوان باوری دینی و عمل گرایانه در خصوص مدینه فاضله دین و آینده انسان و جهان همواره مورد اهمیت و توجه بوده و اعتبارسنجی و روش‌شناسی استنباط روایات مربوط به آن می‌تواند به فهم ساحت‌های گوناگون مهدویت یاری رساند. این پژوهش کوشیده است تا با روش توصیفی تحلیلی به بررسی کتاب منتخب‌الاثر تالیف آیه الله العظمی صافی گلپایگانی به عنوان بزرگ ترین دایرة المعارف استدلالی اجتهادی مهدویت بپردازد و متدولوژی اعتبار سنجی و استنباط روایات مهدوی را از طریق این کتاب استکشاف نماید. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد آیت الله صافی، با دو رویکرد سندی و دلالی به ارزیابی روایات پرداخته و در روش اعتبارسنجی، به صرف ضعف پاره‌ای قرائن سندی، روایت را طرد نمی‌کند بلکه تلاش می‌کند تا بر اساس قاعده امکان، و قرائن متنی و دلالی، نتایج رویکرد دلالی را حاکم و جابر ضعف قرائن سندی نماید. استفاده از اخبار واحد و کشف قرائن در اعتبار بخشی این دسته از روایات، اخذ اخبار متعارض و کشف قدر متیّقن، دو روش اصلی مؤلف در اعتبارسنجی روایات است. همچنین وی بر ضرورت تمسّک بر ظواهر نصوص روایی و پرهیز از تأویل گرایی تأکید کرده و با همین نگرش، در مواضعی از منتخب الاثر، بعضی از تأویل های مدرن و روشنفکری را نقد نموده است. کلیدواژه ها: مهدویت، منتخب الاثر. صافی گلپایگانی، استنباط، تواتر، روایات، قاعده امکان
موعود باوری در اندیشه حضرت آیت الله صافی گلپایگانی
موعود باوري يا انديشة منجي موعود، آموزه¬اي است كه مي¬شود گفـت در فرهنگ همه ادیان دیده می-شود. این اعتقاد در ادیان ابراهیمی از اهمیت و برجستگی بسیار ویژه¬ و خاصی برخوردار است. اين آموزه در تاريخ و متون روايي و كلامـي تمـام فرق اسلامي، چه اهل سنّت و چه فرق شيعي، بازتاب گسترده¬اي داشته است. تمايز مهم¬تر و اصلي موعود باوري شيعه اماميه با ديگـر اديـان و فـرق در جـوهرة مهـدويت است. در تشيع امامي، مهدويت در ذات و جوهر خود به ظهور و تحقق حقيقـت در زمـين، در سـاية ظهور خليفه و حجت الهي مي¬انديشد و اگر هم از برپايي عدالت، رفـاه و امنيـت اجتمـاعي سـخن مي¬گويد، همه را از نتايج و لوازم ظهور و تحقق حق در زمين مي¬داند. در واقع آموزه مهدويت از كانوني¬ترين گزاره¬هاي اعتقادي شيعه است كه نصوص و متون ديني ما هم بر اين امر صحه مي گذارد. در این مقاله به بررسی این آموزه مهم شیعه از دیدگاه مرجع بزرگوار تشیع، حضرت آیت¬الله العظمی صافی گلپایگانی (حفظه الله) پرداخته می¬شود. مطالب ارائه شده در این مقاله با محوریت آثار و کتب ارزشمند این مرجع گرانقدر اسلام تهیه شده است.
Subscribe to مقالات

موضوع