نویسندگان: احمد کریمی – نرگس بزرگخو – مصطفی شهیدیتبار
بخشایش در قرآن کریم از نقطه نظر گفتمان انتقادی استعاره، بهمثابه مفهومی محوری در گفتمان دینی، بازتابدهندهی تعامل میان مفاهیم الهی و ساختارهای اجتماعی است. این پژوهش با تحلیل استعارههای مفهومی بخشایش در آیه ۱۴ سوره تغابن، تلاش کرده مفهومسازیهای قرآن را در گفتمان بخشایش واکاوی کند. با اتکا به چارچوب چارتریسبلک در روش تلفیقی تحلیل انتقادی استعاره، لایههای معنایی و ایدئولوژیک آیه بر اساس سه معیار «زبانی»، «شناختی» و «کاربردشناختی»، در سه سطح «تشخیص»، «تفسیر» و «تبیین» بررسی شده است. یافتهها حاکی است قرآن کریم با استفاده از گفتمان استعارهای بخشایش، ارزش انتقام در فرهنگ جاهلیت را طرد کرده و آن را بیاهمیت جلوه میدهد. همچنین در تقابل میان هویت دینی و قبیلهای، بهرغم برداشتهای قومیتی عرب، هویت مؤمنان را در ایمان دینی بازتعریف و قبیله و خانواده را بهعنوان «دیگری» معرفی میکند. گفتمان استعاری بخشایش ضمن تقویت قدرت و سلطه ارزشهای ایمانی، بر رها کردن نزاعهای خانوادگی، حفظ نهاد خانواده و تقویت انسجام آن تأکید دارد.